Opstaan als het ertoe doet

Kort over mij

Mijn naam is Harwin van Wesel, 23 jaar en ik ben op Windesheim derdejaars student aan de lerarenopleiding voor wiskunde en aardrijkskunde. In die volgorde, want ik ben begonnen met wiskunde, aangezien ik wist dat ik leraar wilde worden en wiskunde me altijd goed afging. Wiskunde is de basis van alles. Alleen toen ik in 2024 op vakantie was in Spanje, Baskenland om precies te zijn, had ik veel vragen waar wiskunde geen antwoord op kon geven. Bij aardrijkskunde hoopte ik die antwoorden wel te vinden en samen met mijn achtergrond in de (Europese) politiek leek me dat een goede keuze.

Sinds 2021 ben ik actief voor de pan-Europese partij Volt. In Drenthe heb ik er als co-voorzitter met een fantastisch team ervoor gezorgd dat we succesvol mee konden doen met de Provinciale Statenverkiezingen in 2023. Daarna ben ik een paar jaar aan de slag geweest als fractiemedewerker van Volt Zwolle en Volt Overijssel. Op 18 maart 2026 stond ik voor het eerst op een kandidatenlijst, namelijk voor de gemeenteraadsverkiezingen. Een mooie kans om mijn verhaal te kunnen vertellen.

Net zoals ik dat nu al doe op social media. In mijn video’s probeer ik het verhaal te vertellen, dat vaak niet verteld wordt. Ik zie dat dat vaak het verhaal van hoop en verbinding is. Waarom vertelt de NOS niet het gehele verhaal over een azc-demonstratie? Waarom ben ik overgestapt van bank? Waarom horen we nauwelijks iets over innovaties uit Afrikaanse landen? Wat we te zien krijgen, zit vaak vol met negativiteit en haat. Dat hoop ik beetje bij beetje te veranderen.

En waarom ik dit eigenlijk allemaal doe? Blijf lezen!

Het is spannend om op te staan

Op het moment van schrijven ben ik 5 jaar politiek actief. In die tijd heb ik veel inspirerende mensen mogen ontmoeten. Niet alleen binnen Volt, maar ook bij andere partijen en organisaties. Het mooiste moment vind ik wanneer mensen zichzelf mogen presenteren omdat ze verkiesbaar zijn. Soms voor een rol binnen de partij, maar het tofste vind ik wanneer mensen hun vinger durven op te steken voor het politieke ambt zelf. Voor bijvoorbeeld de Tweede Kamer of de gemeenteraad. Dat laatste heb ik vorig jaar ook gedaan.

Ik heb alleen nooit de vraag gekregen waar ik op hoopte. Vaak als kandidaten zich voorstellen om de politiek in te gaan namens een partij, wordt hen gevraagd waar hun maidenspeech over zal gaan. De eerste keer dat je spreekt nadat je verkozen bent, mag je namelijk vertellen waarom jij de politiek in bent gegaan. Wat je drijft en wat jij denkt of hoopt te veranderen. Bij die vraag gaan de meeste mensen pas echt stralen en zie je wat voor persoon je tegenover je hebt staan.

Natuurlijk had ik ook een antwoord klaar, mocht de vraag ooit komen. Omdat die niet is gekomen, vind ik het extra leuk mijn antwoord met jullie te delen.

Stel je eens voor. Je zit in een volle zaal met honderden mensen en je hebt een brandende vraag. Toch begin je aan jezelf te twijfelen. Is mijn vraag wel goed genoeg? Heeft niet iemand anders snel al eenzelfde vraag gesteld? Wordt het wel gewaardeerd als ik deze vraag nu stel?

Ik weet hoe belangrijk het is, er dan toch voor te gaan. Precies dit ervaarde ik op mijn eerste Europese congres van Volt in Praag. Ik was 19 jaar en wilde het Europese bestuur kritisch bevragen, maar twijfelde ontzettend. Toch ging ik ervoor. Ik verzamelde al mijn moed, oefende nog één keer mijn vraag in mijn hoofd en liep met gezonde spanning naar de microfoon.

De kloof tussen de inwoner en de politiek

Ondanks mijn interesse in politiek, zie ik een grote kloof tussen de politiek en haar inwoners. Slechts 3 op de 10 kiezers geven aan vertrouwen te hebben in de politiek (Ipsos I&O, 2025). En heel eerlijk, ook ik twijfel of ik kan zeggen dat ik vertrouwen heb in de politiek. Want mijn generatie heeft het misschien wel voor het eerst slechter dan de generatie voor ons. Velen van ons werden genaaid met het leenstelsel, en (bijna) ieder van ons op de woningmarkt. Ook ik heb 1,5 jaar moeten zoeken naar een woning in Zwolle. Daar prijs ik mezelf gelukkig mee, want het is aan de korte kant. Betaalbaar wonen is een sprookje geworden, net als het halen van de klimaatdoelen, of goed onderwijs. Terwijl de uitdagingen zich opstapelen, lijken de oplossingen uit te blijven.

Niet alleen Gen Z, maar veel inwoners zien dat de problemen niet worden opgelost. Met een groeiende polarisatie in het publieke debat tot gevolg, waardoor wantrouwen toeneemt en er een alsmaar grotere kloof ontstaat. Als we daar nu niks aan gaan doen, neemt deze kloof gevaarlijke proporties aan. Hoog tijd dat de politiek weer dichter bij haar inwoners komt te staan.

Maar zo makkelijk is dat nog niet en daar weet ik alles van. Ik ben opgegroeid in een Fries dorp met meer koeien dan inwoners. Daar, ver buiten de Randstad, word je misschien wel belangrijk gevonden, maar heb je niet echt het gevoel gehoord te worden. Je uitspreken is dus niet altijd makkelijk en als je dat doet, word je niet altijd serieus genomen.

Een goed, maar verdrietig voorbeeld is hoe politici spreken over de gasboringen in Groningen. Het zou volgens sommigen wel door kunnen gaan, als het “veilig” kan. Keer op keer wordt er niet gesnapt dat er vertrouwen nodig is, als je wat met elkaar wilt bereiken. Het spreekwoord gaat niet voor niets over vertrouwen dat te voet komt en te paard gaat. Als je de kloof tussen de Groningers en de politiek wilt dichten, vraagt dat luisteren naar de belangen van de Groningers en hard werken daar recht aan te doen.

Waar de kloof zoals in Groningen wellicht ook gaat over de fysieke afstand met Den Haag, staat dat niet op zichzelf. Door heel Nederland voelen burgers zich niet gehoord, om verschillende redenen. Ook in Zwolle bereikte bijvoorbeeld de komst van een azc een kookpunt. Geert Wilders gebruikte de demonstratie tegen een azc in de stad in zijn verkiezingscampagne. Inwoners voelden zich niet gehoord in het proces over het kiezen van de locatie. Ze kregen het idee dat het werd doorgedrukt. Tegelijkertijd waren er ook inwoners die juist demonstreerden vóór een azc in Zwolle maar dat kreeg weinig aandacht.

Ik ben ervan overtuigd dat daar de misvatting vandaan komt dat bezorgde burgers alleen of vooral aan de rechterkant van het spectrum zitten. Dit perspectief is in de media altijd volop te zien. Maar niets is minder waar. NRC-journalist in Europa Caroline de Gruyter wijst er bijvoorbeeld op dat inwoners aan de progressieve kant van dit spectrum zich ook niet gehoord voelen. Zo schrijft ze dat de gemiddelde Nederlander positiever is over Europa en de EU dan de Nederlandse politiek is (European Commission, 2025). Daar zit dus ook een kloof. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de Rode Lijn-protesten, de grootste demonstratie in 20 jaar tijd (Stephan, n.d.).

Er is een kloof tussen politiek en haar inwoners. Het maakt dus niet uit of je Groninger, gen Z’er, anti-azc of pro-Europees bent om die te voelen. Het wordt tijd dat daar wat aan gedaan wordt, want een samenleving die verhardt, zorgt voor grote gevolgen waar we allemaal last van hebben.

De kloof kunnen we niet laten voor wat hij is

Als we die kloof als gegeven (blijven) ervaren, gaan we een gevaarlijke tijd tegemoet. Die kloof heeft namelijk veel gevolgen. Azc-demonstraties die uit de hand lopen. Klimaatdrammers die zich vastlijmen op de snelweg. Het gevolg is dat er nog minder wordt geluisterd, en alleen maar meer geschreeuwd.

Misschien dat je denkt, het valt allemaal wel mee. Polarisatie is van alle tijden. Dat is zeker waar, maar wat we zouden moeten willen is dat de geschiedenis zich niet herhaalt. Het gedicht van Martin Niemöller kan daarvoor goed gebruikt worden. Hij was een Duitse predikant en hij schreef na de Tweede Wereldoorlog een aangrijpend gedicht (Encyclopedia Britannica, z.d.). Er zijn verschillende versies van dit gedicht, maar de kern gaat over hoe onder het naziregime in Duitsland en later in de rest van Europa, minderheden één voor één aan de kant werden gezet en opgeruimd:

“Eerst kwamen ze voor de communisten, maar ik zweeg, want ik was geen communist”.

Daarbij maakt hij duidelijk hoe wegkijken geen optie kan zijn omdat je uiteindelijk daardoor alleen komt te staan:

“En toen ze voor mij kwamen, was er niemand meer om zich uit te spreken”.

En ja, dat was vroeger en daarvan hebben we gezegd “dit nooit meer”. Maar is dat echt nooit meer? Mijn eigen, hedendaagse versie luidt:

Eerst kwamen ze voor de migranten
En ik zweeg
Omdat ik geen migrant was

Toen kwamen ze voor de transpersonen
En ik zweeg
Omdat ik geen transpersoon was

Toen kwamen ze voor de vrouwen
En ik zweeg
Omdat ik geen vrouw was

Toen kwamen ze voor mij
En er was niemand meer over
Om voor mij op te komen

Waar de politiek niet luistert, ontstaat wantrouwen en verharding. Er hoeft maar één slimme idioot te zijn, die de emotie weet te bespelen en onze democratie wordt te grabbel gegooid, en daarmee ook de rechten van minderheden. We zien het vandaag de dag in de VS. Door Trump zijn al bijna 400.000 mensen gearresteerd voor deportatie (Data Explorer — ICE Arrests, n.d.) op kenmerken als hun uiterlijk of accent (LastWeekTonight, 2026). Ook heeft hij ervoor gezorgd dat transpersonen niet meer “bestaan”, door een wet in te voeren die ervoor zorgt dat iedereen geregistreerd staat volgens “zijn of haar” geboorteakte. Een wet die er ook voor zorgt dat getrouwde vrouwen in november geen stemrecht hebben bij de midterms, omdat de achternaam van hun man niet op hun geboorteakte staat (The Late Show with Stephen Colbert, 2026).

Misschien val jij binnen een van deze groepen, maar misschien ook niet. Maar weet, als we niks doen, ben jij de volgende wiens rechten onder druk komen te staan. Het vraagt lef van jou en mij om te voorkomen dat het zo ver komt. We moeten ons dus uitspreken, in de hoop de kloof te dichten, voordat het te laat is.

Impact maken door te verliezen

Als we een les kunnen trekken uit het gedicht van Niemöller, dan is het dat we ons moeten uitspreken bij onrecht. En onder andere door het gedicht, voel ik me geïnspireerd om dat te doen. Het heeft me namelijk de moed gegeven om het vaker te doen: opstaan voor wat ik belangrijk vind.

En ik ga heel eerlijk zijn. Ik had in een eerdere versie van deze tekst een opsomming staan van de momenten waarop ik vond dat ik opstond voor onrecht. Bijvoorbeeld toen ik meeliep met de internationale vrouwenmars in Amsterdam of toen ik in mijn oude gemeenteraad in Friesland in mocht spreken over het serieus nemen van kinderen en het instellen van een kinderraad. Beide zijn momenten waar ik trots op ben en me duidelijk uitsprak, maar ook waarbij het soms een beetje voor de bühne voelt. Ik vraag me namelijk af of ik daar echt een steen heb verlegd, die ervoor zorgt dat de rivier anders is gaan stromen.

De reden dat ik twijfel over deze voorbeelden is dat dit zonder weerstand verliep. Het voelde alsof iedereen, in elk geval in mijn bubbel, het wel met mij eens was. Of in het geval van de raadsleden, die me misschien wel naïef vonden en dat er daarom geen verandering is ontstaan. De momenten waarop ik juist meer impact maakte, naar mijn idee, zijn de momenten waarop ik weerstand ervaarde, de strijd aanging terwijl ik beide keren helaas verloor.

In november 2025 was ik in de running om lijsttrekker te worden voor Volt Zwolle met de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026. Ik had me verkiesbaar gesteld omdat ik een visie had op het leiden van een team, zoals ik dat voor Volt Drenthe vanuit de bestuurlijke kant had gedaan.

Zes maanden later was ik finalist Jongerenvertegenwoordiger Europese Zaken bij de Nationale Jeugdraad (NJR). Een super toffe functie waarbij mijn liefde voor jongerenvertegenwoordiging en Europa samenkwamen.

Ondanks dat ik ontzettend baal dat ik beide niet gekregen heb en me soms ook echt een loser voel dat het twee keer niet gelukt is, weet ik dat ik hier wel impact heb kunnen maken. Als het me iets heeft geleerd, dan is het dat je de weerstand juist moet opzoeken om het verschil te maken. Als finalist heb ik duidelijk kunnen maken hoe belangrijk het is om jongeren buiten je bubbel te spreken, iets waar de NJR vaak nog moeite mee heeft. Als kandidaat-lijsttrekker ben ik blijven staan omdat in een gezonde organisatie een gesprek over leiderschap heel normaal hoort te zijn.

En ik hoop dat deze ervaringen jou inspireren ook de weerstand op te zoeken. Want waar het schuurt, is in mijn ogen nog werk te doen. Dat is in elk geval een les die ik mijn leerlingen mee zou willen geven, als ik later voor de klas sta. Dat meedoen belangrijker is dan winnen omdat je daarmee grote impact kan maken.

Nu zijn wij aan zet

Een heel mooi mens dat ik vorig jaar heb mogen ontmoeten is Karim Amghar. Hij werd vorig jaar geïnterviewd bij Buitenhof over wat de Maccabi-rellen met de studenten in zijn les deden. De oproep van Amghar aan het einde was duidelijk: het stille midden moet zich uitspreken. Zie je de verschrikkingen op tv en denk je: wat erg? Te vaak wordt er alleen gekeken naar het slachtoffer en de dader, zoals bij de Maccabi rellen werd gekeken naar de Joden en moslims. Weet dan dat daar ook voor jou een taak ligt. Hier is ook weerstand, waardoor veel mensen er liever voor kiezen om weg te kijken en daarmee de ogenschijnlijk veilige weg bewandelen. Zoals het gedicht van Niemöller duidelijk probeert te maken: jouw rechten zijn pas veilig, als die van iedereen veilig zijn. Dus voor jou en mij ligt hier ook een taak.

Ik pak die handschoen graag op. Mijn droom is om ooit minister van Onderwijs te mogen worden. Onderwijs is het begin van iedereen zijn leven en als we daar de toekomstige generaties kunnen meegeven wat samenleven betekent, kunnen we de hele maatschappij een fijne plek maken voor iedereen. Daarbij zijn er in het onderwijs grote uitdagingen, die vragen om grote oplossingen. Voor het oplossen van het lerarentekort, kijk ik naar Finland. Hier hebben ze de lerarenopleiding moeilijker gemaakt en het salaris verhoogd. Daardoor heeft de Finse leraar dezelfde maatschappelijke status gekregen als een Finse arts, waardoor veel mensen daar leraar willen worden. Verder vraagt ook het dalende niveau van basisvaardigheden om een stevige aanpak. Waarom niet elke dag een half uur lezen op school? Een aantal scholen geeft daarin al het goede voorbeeld.

Mijn carrière begint straks als leraar, wat altijd al mijn droom is geweest. Als leraar wil ik een aanjager zijn van het gesprek tussen leerlingen, om verschillen te overbruggen en leerlingen het lef en de skills te geven om zich uit te spreken. En daarbij mijn politieke ervaring inzetten, om leerlingen te helpen door de politiek gehoord te worden.

Ik probeer me uit te spreken als leraar, in de klas met mijn leerlingen, of via de politieke weg. Zoals ik bijvoorbeeld heb gedaan bij de microfoon in Praag, maar het hoeft niet altijd zo groot te zijn om impact te maken. Als ik bij mijn ouders kom gaat het, naast dure benzineprijzen door Trump, over lokale thema’s als de wolf, natuurbeheer en afval. Ik probeer hen dan aan te zetten om contact te zoeken met de gemeente, zodat de politiek ook hun stem hoort. Want alleen zo kunnen we de kloof tussen de politiek en haar inwoners een stukje kleiner maken en bouwen we aan een veilige wereld voor iedereen.

Bronnen

Britannica Editors. (2026, March 2). Martin Niemöller | German Theologian, Pastor & WWII Resister. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/biography/Martin-Niemoller

Data Explorer — ICE arrests. (n.d.). https://ice-arrests.apps.deportationdata.org/

European Commission. (2025). Standard Eurobarometer Spring 2025. In Eurobarometer. https://webgate.ec.europa.eu/ebsm/api/public/deliverable/download?doc=true&deliverableId=98653

Ipsos I&O. (2025, September 16). Prinsjesdagonderzoek 2025: politiek vertrouwen daalt naar niveau van voor kabinet-Schoof. Ipsos I&O Publiek. https://www.ipsos-publiek.nl/actueel/prinsjesdagonderzoek-2025-politiek-vertrouwen-daalt-naar-niveau-van-voor-kabinet-schoof/

LastWeekTonight. (2026, May 11). S13 E11: Epic Fury, Project Freedom & The Shadow Docket: 5/10/26: Last Week Tonight with John Oliver [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=J1xUky5QIIs

Stephan. (n.d.). Grootste demonstraties in Nederland – Datagraver. https://datagraver.com/grootste-demonstraties-in-nederland/

The Late Show with Stephen Colbert. (2026, April 2). “Women need to be heard” - Meryl Streep on how the SAVE Act could impact American women [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=Aj3QrqLW3Xc